Քաղաքագիտության դոկտոր Արսեն Արզումանյանի «Ստրունգայի հայկական որբանոցը. բեկված ճակատագրերի վկայություններ» գիրքը հանրության լայն շրջանակին կծանոթացնի Ռումինիայի հայկական համայնքի ջանքերով ստեղծված կառույցի մարդասիրական գործունեությանը, որբերի կյանքի ուշագրավ էջերին։ 

Գրքի ռումիներեն և հայերեն տարբերակները լույս են տեսել Բուխարեստում որբանոցի 100-ամյակի կապակցությամբ։ Աշխատությունը բացառիկ է ուսումնասիրված աղբյուրների քանակի առումով։ Առաջին անգամ վերծանվել են որբանոցի արխիվները, Բուխարեստում լույս տեսած պարբերականների հարյուրավոր հոդվածներ, որոնք անդրադարձել են որբանոցի հիմնադրմանը, կայացմանն ու լուծարմանը։

Արմենպրես-ի տեղեկացմամբ՝ գրքի շնորհանդեսին, որը տեղի ունեցավ հոկտեմբերի 5-ին Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում, Արսեն Արզումանյանը խոստովանեց՝ ի սկզբանե մտադիր չի եղել մի ամբողջ գիրք նվիրել որբանոցի գործունեությանը, սակայն ծանոթանալով հարուստ նյութերին՝ փոխել է միտքը։

«Ստրունգա գյուղը Յաշի մարզում է։ Ցանկանում էի այդ մարզի հայերի փառահեղ պատմության վերաբերյալ գիրք հրատարակել, որոշել էի անդրադառնալ նաև Ստրունգայի հայկական որբանոցին։ Գրքի այդ գլուխն ընդամենը մի քանի էջ պետք է ընդգրկեր։ Երբ խորասուզվեցի որբանոցի պատմության մեջ, այնքան հետաքրքիր նյութեր գտա, որոնց իննսուն տոկոսն ուսումնասիրված չէ, որ հասկացա՝ հնարավոր չէ սահմանափակվել մի քանի էջով. այդ նյութերը պետք է առանձին գրքով տպագրել»,- պատմեց Արսեն Արզումանյանը։

Որբանոցի առօրյան լայնորեն լուսաբանվել է Բուխարեստի հայկական պարբերականներում, որոնցում հնարավոր է երեխաների հետ կապված հուզիչ, ուրախ պատմություններ գտնել։ Հեղինակի խոսքով՝ գիրքը սոսկ որբանոցի պատմությունը չէ, այլ հայ ժողովրդի ապրած ցավի շարունակությունն է ներկայացնում։

«Երկու հարյուր երեխայի, որ Պոլսի թուրքական որբանոցներում վատագույն պայմաններում էին, ռումինահայ համայնքը տեղափոխում է Ստրունգա և հիմնում որբանոցը։ Ստրունգա գյուղը շրջապատված է շուրջ 7 կամ 8 հարյուր տարվա պատմություն ունեցող հայկական գաղթօջախներով։ Որբանոցը բացել են Ստրունգայում, որպեսզի այն մոտ լինի հայաբնակ քաղաքներին, ինչի արդյունքում հայերը հնարավորություն կունենային հնարավոր ամեն բանով աջակցել որբանոցին»,-նշեց Արսեն Արզումանյանը։

Մանրամասները՝ սկզբնաղբյուր կայքում։