Այսօր տեղի է ունեցել ՀՀ Կառավարության հերթական նիստը, որը վարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը:

Կառավարությունն ընդունել է որոշում, մասնավորապես՝ գիտական տարակարգերի համար նախատեսված արդյունքային ցուցանիշների հստակեցմամբ պայմանավորված: Ինչպես նշել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարար Ժաննա Անդրեասյանը, առաջարկվում է փոփոխություններ կատարել գիտական կադրերի ատեստավորման կարգում, որը հաստատվել էր 2023-ի տարեվերջին: Ըստ նախարարի՝ փոփոխության նպատակն է կարգով սահմանված մի շարք հասկացությունների, ինչպես նաև գիտաշխատողների տարակարգերի համար նախատեսված արդյունքային ցուցանիշների հստակեցումը, որպեսզի ատեստավորման ժամանակ, որը նախատեսված է իրականացնել 2026 թ. ավարտին, առավելագույնս խուսափենք տարընթերցումներից և ոչ միանշանակ գործողություններից: «Ատեստավորման կարգի ընդունումից հետո իրականացրել ենք գիտական համակարգում գիտական աշխատողների հրապարակումների օրինաչափությունների վերլուծություն, ինչի արդյունքում տեսել ենք, որ կարգում կան որոշակի դրույթներ, որոնք տեղ են թողնում երկակի մեկնաբանությունների, հնարավորություն են ստեղծում խուսափելու գիտական արդյունքի հնարավորինս ավելի լայն միջազգայնացումից և որակյալ գրախոսությունից: Ուստի այս նախագիծն է ի հայտ եկել, որը նպատակ ունի, մասնավորապես՝ հստակեցնել միջազգային գիտատեղեկատվական շտեմարաններում ընդգրկված հրապարակումներին ներկայացվող պահանջները, որոնք փոփոխությունների մի խումբն են: Երկրորդ փոփոխությունների ուղղությունն այն է, որ հստակեցվել է համարժեքությունների համակարգը, ըստ որի՝ գիտական հոդվածներն ամբողջությամբ չեն կարողանա փոխարինվել մենագրություններով: Այսինքն՝ գիտական հոդվածի տպագրությունը որոշակի մասով կմնա պարտադիր: Ինչպես նաև կհստակեցվեն աշխատաժամանակի ոչ լրիվ ծանրաբեռնվածությամբ աշխատողներին ներկայացող պահանջները, և հայագիտության ու հումանիտար գիտությունների մասնագիտություններով հրապարակումների համար տարակարգերի ցածր պաշտոնների պահանջներն առաջիկա ատեստավորման համար կվերաձևակերպվել է 5 տարվա պահանջների 2/5-ի չափով»,- ասել է Ժաննա Անդրեասյանը:

ԿԳՄՍ նախարարը նշել է, որ այս գործընթացը գիտության ոլորտում Կառավարության բարեփոխումների և ներդրումների ավելացման քաղաքականության շարունակությունն է: «Մասնավորապես՝ 2022 թվականից մեկնարկած աշխատավարձերի նորմավորման քաղաքականության շրջանակում, որի ավարտը տեղի ունեցավ 2025 թվականի հունվարի 1-ից, այսինքն՝ 2025 թվականի հունվարի 1-ից գիտական աշխատավարձերը նորմավորվել են՝ ըստ գործող ատեստավորման տարակարգի, և դրա արդյունքում մենք փաստացի ունենք աշխատավարձերի առնվազն կրկնապատկում 2021 թ. նկատմամբ այսօրվա դրությամբ, իսկ որոշ պաշտոնների և տարակարգերի համար աշխատավարձը նույնիսկ քառապատկվել է»,- ասել է նախարարը:

Ժաննա Անդրեասյանն ընդգծել է՝ այս քաղաքականությունն արդեն իսկ տալիս է իր արդյունքը. Հայաստանի գիտնականների հրապարակումները տարեցտարի ավելանում են, մասնավորապես՝ 2023 թ. արդյունքներով գրանցվել են պատմականորեն ամենամեծ ծավալով գիտական հրապարակումները միջազգային հեղինակավոր պարբերականներում: Նշվել է նաև, որ աճ է արձանագրվում նաև հասարակական և հումանիտար գիտությունների բնագավառում՝ շնորհիվ ոլորտում վարվող քաղաքականության:

Նիկոլ Փաշինյանը, արձագանքելով, նշել է՝ այս որոշումն այն մասին է, որ 2021-ին ընդունած մեր որոշումն ու բարեփոխումների փաթեթը կատարյալ չի եղել և տեղեկացրել, որ թեմային առնվող բազմաթիվ նամակներ է ստացել ոլորտի մասնագետներից: «Եթե մենք շարունակեինք աշխատել, ենթադրում եմ էլի մի քանի տարի դեռ կշարունակեինք աշխատել կատարելության հասնելու համար: Բայց ես շարունակում եմ մնալ իմ այն կարծիքին, որ մինչև որևէ բարեփոխում կյանքի հետ չի հանդիպում՝ չի արտահայտվում»,- ասել է վարչապետը:

Երկրի ղեկավարը նշել է նաև, որ նախորդ՝ ոչ կատարյալ բարեփոխման արդյունքում, ատեստավորման արդյունքում տեղի է ունեցել աշխատավարձերի բարձրացում և թվարկել. «Գիտաշխատողների աշխատավարձեր. լաբորանտ-ճարտարագետ, այդ բարեփոխումից առաջ աշխատավարձը եղել է 67 300 դրամ, 2025 թ. հունվարի մեկից այսպես փուլ-փուլ աճելով դարձել է 138 300 դրամ, աճը 105 %, այսինքն՝ աշխատավարձը կրկնապատկվել է, չնայած բարեփոխումը կատարյալ չի եղել: Ավագ լաբորանտ-ավագ ճարտարագետ, 2021 թ. 76,000 դրամից փուլերով աճել է 2025 թ. հունվարի 1-ից դարձել է 179,000 դրամ, աճը՝ 135 %, ավելի քան կրկնապատկվել է: Կրտսեր գիտաշխատող 2021 թ. դրությամբ աշխատավարձը եղել է 85,800 դրամ, 2025 թ, այսօր աշխատավարձը 210,000 դրամ է, աճը 145 %։ Գիտաշխատող, 2021 թ.ն աշխատավարձը եղել է 90,400 դրամ, այսօր՝ 276,000 դրամ, աճը 205 %։ Ավագ գիտաշխատող, 2021 թ.՝ 99,000 դրամ, այսօր՝ 343,000 դրամ, աճը 246 %: Առաջատար գիտաշխատող, 2021 թ. աշխատավարձը եղել է 114 300 դրամ, այսօր 443 800 դրամ է, աճը 288 %: Գլխավոր գիտաշխատող՝ 138 100 դրամից հասել է 552 900 դրամի, աճը 300 %: Գիտական խմբի ղեկավար, 2021 թ. աշխատավարձը եղել է 129 100 դրամ, այսօր՝ 410 000 դրամի, աճը 217 %: Գիտական ստորաբաժանման ղեկավարի աշխատավարձը եղել է 141 400 դրամ, այսօր՝ 477 200 դրամ, աճը 238 %»:

Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ Կառավարությունն էականորեն փոխել է գիտական գործունեությունը և գիտական գործունեության նշանակությունը և ընդգծել, որ նախորդ տարի վարկանիշավորված գիտական ամսագրերում պատմական ռեկորդ ենք ունեցել: Վարչապետը հավելել է, որ այդ գործընթացը շարունակվելու է և ընդգծել նաև դրա վերաբերյալ պատշաճ իրազեկման ապահովման կարևորությունն ու անհրաժեշտությունը: