Փաշինյանի ռևիզիոնիզմը չի ապահովի Հայաստանի ապագան: Այսպես է կարծում ՀՀ ԱԳ նախկին նախարար Վարդան Օսկանյանը։

Օսկանյանը ֆեյսբուքյան իր էջում անգլերեն գրառում է կատարել՝ նշելով, թե «Երեկ Վաշինգտոնում Հայաստանի դեսպանատանը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հերթական անգամ դիմեց մանիպուլյացիաների՝ փորձելով արդարացնել իր պարտվողական մոտեցումը՝ Հայաստանի ազգային շահերը վերաիմաստավորելու քողի տակ»։

«Նրա հռետորաբանությունը կարող է ոմանց համար պրագմատիկ թվալ, բայց մակերեսի տակ թաքնված է պատմական ռեվիզիոնիզմի անհանգստացնող միտում, որը վտանգում է Հայաստանի երկարաժամկետ անվտանգությունն ու ազգային ինքնությունը: Ազգային շահերը պետք է զարգանան՝ ի պատասխան աշխարհաքաղաքական իրողությունների, սակայն դրանք չեն կարող կառուցվել պատմական ճշմարտությունների ջնջման կամ խեղաթյուրման վրա։ Հայաստանի նման փոքր ու խոցելի երկրի համար պատմական հստակ ու անսասան պատմվածքի պահպանումը պարզապես հպարտության առարկա չէ, այլ ռազմավարական անհրաժեշտություն է:

2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղի կորուստը որոշիչ պահ էր Հայաստանի համար՝ ստիպելով երկրին դիմակայել դաժան նոր իրողություններին։ Սակայն իրականության ճանաչումը չի նշանակում պատմական փաստերի հանձնում կամ ազգային ինքնության թուլացում։ Հայաստանը պետք է վերաիմաստավորի իր շահերը, ոչ թե վերաշարադրի իր պատմությունը։

Ավելի կարևոր է, որ այն պետք է որոշի այդ շահերը հետապնդելու ամենաարդյունավետ, ոչ առճակատման միջոցները: Հայաստանի ազգային շահն իր հիմքում պետք է ունենա նրա ինքնիշխանության և անվտանգության պահպանումը։ Սա պահանջում է ռազմական կարողությունների ուժեղացում, հետախուզական գործողությունների ուժեղացում, ռազմավարական զսպման ապահովում և խելամիտ դիվանագիտություն:

Անվտանգությունից և դիվանագիտությունից դուրս Հայաստանի կառավարությունը պարտավոր է պահպանել և պնդել պատմական ճշմարտությունը, այլ ոչ թե շահարկել այն քաղաքական հարմարության համար: Փաշինյանի փորձերը՝ նսեմացնելու Հայաստանի պատմական պնդումները և վերանայելու պատմությունը՝ հաշվի առնելով արտաքին ճնշումները, չեն ծառայում ազգային շահերին. դրանք խարխլում են դրանք։

Ցեղասպանության հարցի շուրջ Թուրքիայի հետ լարվածության թուլացումը չի պահանջում ժխտել, որ ցեղասպանությունը տեղի է ունեցել: Ավելի շուտ, Հայաստանը կարող է պնդել, որ Թուրքիայի չճանաչումը խոչընդոտ չէ հարաբերությունների կարգավորմանը՝ միաժամանակ մեղմացնելով միջազգային ճանաչման իր ձգտումը։ Նմանապես, Թուրքիայի հետ տարածքային խնդիրների լուծումը չի նշանակում վերացնել Արևմտյան Հայաստանի պատմական գոյությունը. դա պարզապես պահանջում է հաստատել, որ Հայաստանը տարածքային պահանջներ չունի։

Իսկ Լեռնային Ղարաբաղի հարցում նրա հայկական դարավոր ժառանգության ճանաչումը և տեղահանված բնակչության անվտանգությամբ և արժանապատվությամբ վերադառնալու իրավունքի հաստատումը էապես տարբերվում է նրա անցյալի, ներկայի և ապագա գոյությունը ջնջելուց:

Փաշինյանը չի կարողանում հասկանալ, որ դիվանագիտությունը երկկողմանի ճանապարհ է. այն պահանջում է փոխադարձ ներգրավվածություն։ Ադրբեջանի հանդեպ նրա հանդարտեցումը ոչ գնահատելի է, ոչ արդյունավետ՝ ոչինչ չի անում փոխելու Բաքվի ագրեսիվ և էքսպանսիոնիստական ​​դիրքորոշումը Հայաստանի նկատմամբ։

Նրա, այսպես կոչված, ռեալիզմը խորապես թերի է, որը բխում է անտեղյակությունից, աշխարհաքաղաքական իրողությունների հիմնարար սխալ ըմբռնումից և իր սեփական դիրքի պահպանման վրա առաջնահերթ ուշադրության կենտրոնում պահելով՝ Հայաստանը գնալով ավելի խոցելի դարձնելով հետագա սպառնալիքների նկատմամբ:

Ի վերջո, ազգային տոկունությունը կառուցված է ոչ թե ժխտման, այլ պատմական ճշմարտությունների ամուր ընկալման վրա՝ զուգորդված ռազմավարական հարմարվողականությամբ:

Փաշինյանի մոտեցումը, որն առաջնահերթություն է տալիս կարճաժամկետ հանգստությանը, քան պատմական շարունակականությանը, վտանգավոր խաղ է։ Հայաստանի գոյատևումն ու ինքնիշխանությունը կախված են ոչ թե պատմությունը վերաշարադրելուց, այլ նրանից դասեր քաղելուց՝ իր անցյալը հզորացնելու համար իր ապագան, այլ ոչ թե թույլ տալով արտաքին ճնշումներին թելադրել նրա ազգային պատմությունը»,-գրում է Օսկանյանը։